Wij gebruiken cookies. accepteer

Artist in Residence 2017: ANSATZ DER MASCHINE (BE)

Vier jaar na Tattooed Body Blues trakteert Ansatz der Maschine, het geesteskind van de Kortrijkse indietronicamuzikant Mathijs Bertel, ons op een nieuwe plaat. Met Burial Songs lijkt Ansatz een hoofdstuk af te sluiten. ‘Na vijf langspelers in vijftien jaar is voor mij de cirkel rond’, vertelt Bertel. Nu ik mijn ambacht beter beheers, slaag ik er eindelijk in mijn verhaal te vertellen, zonder compromissen. Ieder nummer heeft zijn eigen noodzaak. Dat verklaart meteen de hoge intensiteitsgraad van Burial Songs.’

Afscheid nemen en loslaten zijn de centrale thema’s op de plaat.  Een gevoel, een periode, een geliefde ze worden allemaal letterlijk onder de grond gestopt. Maar dat gebeurt niet zonder een gapende leegte achter te laten. Geen wonder dus dat Mathijs Bertel dit keer voor de klassieke vorm van het requiem heeft gekozen. ‘Muziek is het belangrijkst in je leven op momenten dat je heftige emoties te verwerken krijgt, zoals bij rouw en verlies. Ze biedt troost, geeft houvast en helpt je je verdriet te kanaliseren’.

Het artistieke uitgangspunt van Ansatz der Maschine is sinds The Postman is A Girl (uit 2006) niet drastisch veranderd. Bertel en zijn gezellen maken nog steeds elektro-akoestische muziek, waarin alledaagse geluiden steevast in een bevreemdende context worden geplaatst. Naast laptopbeats, synths en elektrische gitaren eisen vooral harp, cello en basklarinet een prominente plaats op in het geluidsbeeld. Mathijs Bertel, die in de voorbije jaren heel wat dans- en theatervoorstellingen van een soundtrack voorzag, ziet zichzelf veeleer als een componist, die films maakt voor het oor, dan als een songwriter pur sang.

Burial Songs suggereert een zekere circulariteit. De plaat begint en eindigt met ‘Igarka’, dat zowel in een instrumentale als een gezongen versie wordt gepresenteerd. De track ontleent zijn titel aan de Siberische stad die een halte vormde op een spoorverbinding die Jozef Stalin omstreeks 1950 wilde aanleggen. Daartoe zette hij dwangarbeiders uit de goelags in, die massaal bezweken onder het harde werk. De Russen spreken sindsdien over de (onvoltooid gebleven) ‘spoorweg des doods’. Voor Mathijs Bertel is de trein een metafoor voor het leven. Het afgelegen Igarka beschouwt hij dan weer als een plek waar je, ongemerkt, volledig kunt verdwijnen.

Ansatz der Maschine werkte voor Burial Songs onder meer samen met componist en producer Valgeir Sigurdsson  (zie Björk, CocoRosie en Bonnie ‘Prince’ Billy). Via Skype gaf de IJslander regelmatig feedback tijdens het creatieproces en uiteindelijk stond hij, samen met Nicolas Rombouts (ex-Dez Mona) en Filip Tanghe, ook in voor de mix. ‘Valgeir is iemand die dezelfde taal spreekt als ik. Het was een uiterst leerzame alliantie’, aldus het Ansatz-opperhoofd.

Naast vaste zangeres Sophia Ammann nodigde Ansatz der Maschine ook enkele speciale gasten in de studio uit. De Brit Will Samson leent zijn stem aan ‘Untold’, terwijl Colin H. Van Eeckhout, de frontman van Amen Ra  tekent voor het de "spoken word"van de donkere mantra ‘Invisible’.

Opvallend aan Burial Songs is het spanningsveld tussen serene aanvaarding en nerveuze energie, zeker op tracks als ‘Blush’ of ‘Agnus’. ‘Ik hou van contrasten’, legt Bertel uit. ‘Maak ik iets melancholisch, dan ben ik meteen geneigd er iets destructiefs tegenover te stellen’.

De kiem van Burial Songs werd gelegd in 2017, toen Ansatz der Maschine een jaar lang aan de slag mocht als artist in residence in muziekclub N9 in Eeklo. ‘Een luxueuze situatie waarin ik op creatief vlak veel vooruitgang heb geboekt. Voor het eerst kreeg ik alle tijd om aan mijn nummers te sleutelen’, vertelt Mathijs Bertel. ‘Het werd sowieso een lang en intensief proces, want in mijn werk is ieder detail belangrijk’.

Omdat het podium nu eenmaal andere mogelijkheden biedt dan de studio, experimenteert Ansatz live onverdroten verder met surround sound, visuals en belichting. Daarbij kiest het septet vooral voor een suggestieve, zelfs poëtische benadering. ‘We willen zeker niet alles prijsgeven. Belangrijk is dat de toeschouwer uit onze muziek zijn eigen verhaal kan puren.’

Burial Songs gaat dus niet alleen over begraven. Voor wie zijn verbeelding laat werken, valt er vooral veel op te delven.

//////

Ansatz der Maschine is in 2017 Artist in Residence bij muziekclub N9. Ansatz der Machine begon ruim een decennium geleden als het indietronicaproject van Mathijs Bertel, maar gaandeweg koos hij voor een meer ambachtelijke aanpak en introduceerde hij meer muzikanten met een brede waaier aan 'echte' instrumenten.

Zijn eerste twee cd’s (‘The Postman Is A Girl’ en ‘Painting Bad Weather On Her Body’) waren nog voornamelijk instrumentaal. Vanaf derde plaat ‘Heat’ evolueerde Ansatz der Maschine echter naar even dromerige als ideeënrijke songs. Vierde plaat ‘Tattooed Body Blues’ verscheen in 2015. Mathijs Bertel heeft zich nooit als een conventionele singer-songwriter beschouwd. Hij vergelijkt zijn rol bij Ansatz liever met die van een architect of een regisseur.

Ansatz der Maschine zal een jaar lang aan een nieuw concept werken in N9 villa. Daarbij kiest de band voor een wel heel speciaal extra instrument: N9 villa zelf. De ruimte wordt beschouwd als een gigantische klankkast en Mathijs en co zullen hun sound uitpuren en aanpassen aan de akoestiek van de zaal. Het resultaat wordt een show op het einde van het jaar, in uitgebreide bezetting. Daarbij komen er niet alleen luidsprekers voor, maar ook achter én boven het publiek. Met deze surroundopstelling wil Ansatz der Maschine zijn verhaal nog beter vertellen.